- ABD'nin İran için 15 maddelik çerçevesi nedir?
- ABD'nin çerçevesi; İran'ın nükleer zenginleştirme programının tamamen sökülerek sıfıra indirilmesini, IRGC'nin bölgedeki vekil milis desteğine son verilmesini, Hürmüz Boğazı'nın koşulsuz olarak yeniden açılmasını, İran'ın balistik füze menzilinin 300 km altında sınırlandırılmasını ve 90 gün içinde doğrudan güvenlik müzakerelerine başlanmasını talep ediyor. Karşılığında ABD; aşamalı yaptırım muafiyeti, 10 yıllık saldırmazlık garantisi ve dondurulmuş İran varlıklarına erişimi kapsayan ekonomik normalleşme müzakereleri teklif ediyor.
- Pakistan neden ABD ile İran arasında arabuluculuk yapıyor?
- Pakistan hem Washington hem de Tahran ile işlevsel diplomatik ilişkiler sürdürmekte ve iki taraf arasında mesajları aynen ileterek aktarıcı rolü üstlenmektedir. Başbakan Şerif'in, Hürmüz'ün kapalı olmasından kaynaklanan Körfez petrolü kesintisine karşı ülkesinin ekonomik kırılganlığı göz önüne alındığında barışı kolaylaştırmak için güçlü bir teşviki bulunmaktadır.
- İran barış görüşmelerinde ne istiyor?
- İran'ın kamuoyuna açıkladığı beş koşul şunlardır: Hürmüz Boğazı üzerinde tam egemenlik tanınması, başkanlık garantisi yerine bağlayıcı bir saldırmazlık antlaşması, herhangi bir görüşmenin ön koşulu olarak ABD-İsrail saldırılarının tamamen durdurulması, tüm İran varlıklarının derhal serbest bırakılması ve orijinal JCPOA kapsamındaki %3,67 zenginleştirme tavanı dahil sivil nükleer programın korunması.
- İran 6 Nisan Hürmüz son tarihini kaçırırsa ne olur?
- Beyaz Saray, yalnızca "seçenekleri değerlendirdiklerini" belirterek kesin sonuçları açıklamayı reddetti. ABD ve İsrail kuvvetleri İran'ın hava savunma ağlarını zaten önemli ölçüde tahrip etmiş durumda ve bu durum olası yeni saldırıların maliyetini düşürüyor. Analistler, 6 Nisan öncesinde diplomatik görüşmelerde somut ilerleme sağlanamazsa askeri baskının süreceğini ya da yoğunlaşacağını öngörüyor.
- Rusya ve Çin neden yeni bir İran nükleer anlaşmasının parçası olamaz?
- Rusya ve Çin, BM Güvenlik Konseyi'nde ani yaptırım mekanizmasının hukuki dayanağına itiraz etti ve BM denetimli herhangi bir anlaşmayı büyük olasılıkla veto edecektir. Bu durum, olası yakın vadeli bir anlaşmayı ikili ABD-İran yapısıyla sınırlamakta; ancak bu yapı, ABD'nin kalıcı bir anlaşma için zorunlu gördüğü çok taraflı doğrulama altyapısından yoksundur.