Rusya Baltık'a Bomba Uçağı Gönderdi, NATO Harekete Geçti

NATO sınıflandırmasında 'Backfire-C' olarak bilinen Tu-22M3, öncelikle uzun menzilli deniz saldırısı ve nükleer kapasiteli bir konfigürasyonda 5.000 kilometreye kadar menzildeki hedeflere saldırı için tasarlanmış süpersonik değişken kanat açıklıklı bir bombardıman uçağıdır. Bu uçağın Baltık üzerinde görünmesi Rus askeri doktrini açısından olağan olmakla birlikte, artan bir önem taşımaktadır: İngiliz savunma istihbaratı 14 Nisan 2026'da Rusya'nın bir önceki ay içinde Kola Yarımadası'ndaki Olenya hava üssüne üç ek Tu-22M3 daha konuşlandırdığını, ancak bunun gerekçesini açıklamadığını raporladı.

“21 Nisan'daki uçuş, 2026 yılında Fin gözetim hava sahasında yaşanan üçüncü Rus hava tahrikiydi; daha önce 18 Şubat ve 9 Mart'ta da benzer olaylar yaşanmıştı.”

Finlandiya Savunma Bakanlığı, 21 Nisan'da Helsinki'deki Rus Büyükelçiliği'ne resmi bir protesto notası vererek misyonu 'kasıtlı olarak kışkırtıcı' ve 'sorumlu devlet davranışı normlarıyla bağdaşmaz' şeklinde nitelendirdi. 21 Nisan'daki uçuş, 2026 yılında Fin gözetim hava sahasında yaşanan üçüncü Rus hava tahrikiydi; daha önce 18 Şubat ve 9 Mart'ta da benzer olaylar yaşanmıştı. İsveç Silahlı Kuvvetleri, misyonu takip ettiklerini doğruladı ancak ayrı bir brifingte Rus niyetini yorumlamaktan kaçındı.

Rusya Savunma Bakanlığı olağan karşı anlatısını sundu. Sözcü İgor Konashenkov, 21 Nisan'da uçuşun 'uluslararası havacılık normlarıyla tutarlı, planlı bir eğitim sorti' olduğunu ve tüm uçakların misyon boyunca uluslararası hava sahasında kaldığını belirtti. Bu iddia teknik olarak doğrudur: uçaklar hiçbir ülkenin egemenlik hava sahasını ihlal etmedi. Bununla birlikte NATO hava polisliği doktrini, ittifak sınırları yakınında bu ölçek ve bileşimdeki herhangi bir misyonun ilan edilen amacına bakılmaksızın önlenmesini ve takip edilmesini zorunlu kılmaktadır — Soğuk Savaş'tan bu yana yürürlükte olan ve gevşetilmemiş bir protokol.

Misyonun zamanlaması neredeyse kesinlikle bilinçli bir tercih. Rusya, daha önce de NATO hava sahası yakınında büyük ölçekli havadan gösteriler gerçekleştirerek diplomatik koz veya askeri hayal kırıklığı anlarında sinyal aracı olarak kullanmıştır — Ağustos 2022'de NATO'nun Ukrayna için yeni bir silah paketi duyurmasının ardından gerçekleştirilen benzer bir Baltık misyonu ve yine Kasım 2024'te Biden yönetiminin Rusya toprakları içinde uzun menzilli ATACMS saldırılarına onay vermesinin ardından. 21 Nisan, Ukrayna'nın Rus petrol altyapısına bugüne kadarki en büyük tek insansız hava aracı saldırısını ilan etmesinin hemen ardından geldi: Samara Oblastı'ndaki depolama ve dağıtım tesislerini hedef alan koordineli bir saldırı 14 saatten uzun süre yanan yangınlara yol açtı ve bir petrol dağıtım merkezinin kapanmasına neden oldu.

NATO'nun doğu üyeleri için mesaj, resmi bir beyan olmaksızın ulaşıyor. Avrupa Müttefik Kuvvetleri Yüksek Komutanı General Christopher Cavoli, bu son misyondan dört gün önce — 17 Nisan'da — Kuzey Atlantik Konseyi'ne yapılan kapalı oturumda Rusya ordusunun 'İran çatışmasını, kısıtlama konusundaki resmi tutumunu yansıtmayan biçimlerde stratejik varlıkları yeniden konuşlandırmak için bir perde olarak kullandığını' söyledi; bu bilgiyi 21 Nisan'da Reuters'a aktaran iki NATO yetkilisi brifingini anlattı. Cavoli'nin dile getirdiği spesifik endişe: Rusya'nın önceki altı hafta içinde herhangi bir açıklama yapmadan veya askeri-askeri kanallar aracılığıyla önceden bildirimde bulunmadan Kaliningrad Oblastı'na kısa menzilli balistik füzeler ve ek hava savunma sistemleri konuşlandırdığıydı.

21 Nisan Baltık misyonu, 14-15 Mayıs 2026'da Brüksel'deki NATO dışişleri bakanlarının planlı toplantısında resmi olarak ele alınacak. Avrupa savunma harcamaları ve ittifakın İran savaşına yönelik tutumuna ilişkin tartışmalarla zaten dolu olan gündem, şimdi Finlandiya ve Estonya'nın Baltık Hava Polisliğini mevcut rotasyonlu caydırıcılık modelinden ileri konuşlu muharebe hava devriyesine yükseltme talebini de kapsıyor. Bu yükseltme, NATO'nun Rusya'ya yönelik kalıcı askeri duruşunda önemli bir tırmanmayı temsil edecek — daha önce Almanya ve Fransa'nın diplomatik gerekçelerle engellediği bir adım.

Rusya, göndermesi gerekmeyen bombardıman uçaklarını, uçması gerekmeyen bir rotada, Ukrayna'nın Rus topraklarındaki en büyük altyapı saldırısının ertesi günü gönderdi. Mesaj hiçbir çeviri gerektirmiyordu.