Rusya GSYİH'sı Daralırken Halkın Öfkesi Artıyor

**Rakamlara bakıldığında**

“Onay yoklamalarının metodolojik sınırlılıklar taşıdığı bir ülkede, yönsel değişim asıl önemli veridir.”

Rusya'nın en saygın bağımsız kamuoyu araştırma kuruluşu Levada Merkezi, Mart 2026 araştırmasında Vladimir Putin'in onay oranını yüzde 80 olarak açıkladı; bu rakam Ekim 2025'teki yüzde 85 düzeyinden beş puanlık bir gerilemeyi ve mevcut döneminin en sert altı aylık düşüşünü temsil ediyor. Onay yoklamalarının metodolojik sınırlılıklar taşıdığı bir ülkede, yönsel değişim asıl önemli veridir.

Ocak-Nisan 2026 arasında Rusya şehirlerinde yaşanan ve acil telekomünikasyon yetkileri kapsamında uygulanan süregelen dijital kesintiler, halkın hayal kırıklığı için odak noktasına dönüştü. Toplam kitleleri onlarca milyonu bulan influencer'lar ve kamuoyunda tanınan isimler, hükümetin savaş döneminde sivil altyapı yönetimine yönelik eleştirilerini dile getiren açık çağrılar yayımladı. Kremlin'in yanıtı hızlı geldi: Polis 26 Nisan'da Novaya Gazeta'nın ofislerini bastı ve gazeteci Oleg Roldugin'i cezai bir soruşturma kapsamında ifade vermek üzere gözaltına aldı. Reuters'a 25 Nisan'da konuşan Komünist Parti'den bir milletvekili, sıradan Ruslar üzerindeki ekonomik baskının yoğunlaşmaya devam etmesi halinde "1917'yi yankılayabilecek" koşullara dair uyarıda bulundu.

Rusya Maliye Bakanlığı verilerine göre, petrol ve gazdan elde edilen federal bütçe gelirleri 2026'nın ilk çeyreğinde 5,1 trilyon rubleye geriledi; bu rakam 2025'in ilk çeyreğine kıyasla yüzde 18'lik bir düşüşe işaret ediyor. Rusya'nın birincil ihracat göstergesi olan Ural ham petrol karması, Batı'nın fiyat tavanı uygulaması ve istekli alıcı havuzunun daralmasıyla sürdürülen Brent'e kıyasla varil başına yaklaşık 12 dolarlık iskontolu fiyat bandında işlem görüyor. Hindistan ve Çin Rus ham petrolü almaya devam ediyor ancak Moskova'nın askeri harcamaları finanse etmek için güvendiği kâr marjlarını sıkıştıran pazarlıklı indirimlerle.

Bu ortamda kaybedenler: özel işverenler, küçük işletmeler, savunma dışı imalat sektöründeki işçiler ve yüksek gıda ile enerji fiyatlarıyla karşı karşıya kalan kent tüketicileri. Kazananlar ise sipariş defterleri dolu olan devlet savunma müteahhitleri ve ulusal ortalamanın üzerinde ücret düzeyleriyle askeri-endüstriyel komplekste çalışan yaklaşık 1,5 milyon Rus.

Başlığın gizlediği risk yapısal niteliktedir. Russtat verilerine göre Şubat 2026 itibarıyla yüzde 2,4 olan işsizlik oranıyla Rusya'nın işgücü piyasası modern tarihinin en gergin dönemlerinden birini yaşıyor. Bu durum güçlü bir görüntü veriyor gibi görünse de aslında bir kriz belirtisidir: Askeri çağdaki yüz binlerce erkek hayatını kaybetti, yaralandı ya da ülkeyi terk etti; bu da onları sivil işgücü piyasasından çıkardı. Ücretler buna bağlı olarak yükseldi; Ocak 2026'da ortalama aylık ücret yıllık yüzde 16 artışla 90.800 rubleye ulaştı; ancak enflasyonun nominal kazançların önüne geçmesiyle reel satın alma gücü eridi.

Kremlin'in toplumsal hoşnutsuzluğu yönetme araçları iyi bilinmektedir: medya kontrolü, tutuklama ve Batı'yı ekonomik koşullar için suçlamayı bir emniyet supabı olarak kullanmak. 26 Nisan'daki Novaya Gazeta baskını bu kalıba uymaktadır. Ne var ki bu araçlar giderek azalan getiri sağlıyor. Bir gazetecinin tutuklanması, internet kesintisini gidermez, ipotek faiz oranını düşürmez ya da küçük bir işletmenin krediye erişimini yeniden sağlamaz. Reşetnikov'un mali rezervlerin tükendiğine ilişkin itirafı, Kremlin'in zor dönemlerde daha önce toplumsal hayal kırıklığını yatıştıran tek seferlik ödemelere yönelik mali hareket alanını daraltmaktadır.

Bir sonraki kritik eşik, Merkez Bankası'nın 6 Haziran 2026'daki planlı faiz kararıdır. Başkan Elvira Nabiullina, enflasyon yüzde 9'un üzerinde kaldığı sürece faizleri indirmeyeceğinin sinyalini verdi. Faiz yaz boyunca yüzde 21'de tutulursa, özel sektördeki daralmanın yüzde 1,8'lik rakamı mütevazı gösterecek bir üçüncü ve dördüncü çeyreğe sarkması kuvvetle muhtemel.