İran Hürmüz'ü Açtı; Trump Petrol %11 Düşerken Ablukayı Sürdürüyor

18 Nisan 2026'da petrol fiyatları aylardır görülmemiş en büyük tek günlük düşüşle %11,45 geriledi; bu düşüşün ardında İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi'nin Hürmüz Boğazı'nın ateşkes süresince ticari gemilere "tamamen açık" olduğunu ilan etmesi yatıyordu. ABD ham petrolü, 10 Mart 2026'dan bu yana en düşük seviye olan varili 83,85 dolardan kapandı. Las Vegas'ta Cumhurbaşkanı Donald Trump, bir Turning Point mitinginde dinleyicilere "önümüzdeki birkaç günde neler olacağını izleyin" dedi — ve aynı anda ABD deniz ablukasının resmi bir barış anlaşması imzalanana kadar "tam anlamıyla yürürlükte kalacağını" söyledi.

Bu iki tutum arasındaki uçurum — İran'ın Boğazı tek taraflı olarak açması ile ABD'nin askeri müdahalesini sürdürmesi — 18 Nisan'daki diplomatik tabloyu tanımladı ve Washington'dan yükselen iyimserliğe karşın iki tarafın hâlâ ne kadar uzakta olduğunu gözler önüne serdi.

Araghchi'nin açıklaması İran'ın hukuki veya askeri tutumunu değiştirmedi. Tahran, Boğazı'nın egemen uluslararası sular olduğunu ve ABD donanmasının ticari gemilere yönelik herhangi bir müdahalesinin bir saldırı eylemi teşkil ettiğini tutarlı biçimde savundu. Boğazı "açık" ilan etmek, kısmen bir halkla ilişkiler hamlesiydi — Asyalı ticaret ortaklarına ve 40 ülkeli koalisyona, ticareti engelleyen tarafın İran değil ABD olduğunu ima ediyordu.

“Araghchi'nin açıklaması İran'ın hukuki veya askeri tutumunu değiştirmedi.”

Bu 40 ülkeli koalisyon, 18 Nisan'da İngiliz Başbakanı Keir Starmer ve Fransız Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un ortak başkanlığında sanal olarak bir araya geldi. Resmi adıyla Hürmüz Boğazı Deniz Seyrüsefer Özgürlüğü Girişimi adlı toplantı, İran savaşı sona erdiğinde deniz taşımacılığı güvenliğinin nasıl sağlanacağını görüşmek üzere yaklaşık 40 ülkeyi bir araya getirdi. Zirveye ne ABD ne de İsrail dahil edilmedi — bu, Londra ve Paris'in uluslararası toplumun Washington merkezli olmayan çatışma sonrası çerçeveler oluşturmaya başladığı yönünde verdiği kasıtlı bir diplomatik sinyaldi.

ABD'nin zirveye dahil edilmemesi, savaşa yönelik daha geniş bir Avrupa hayal kırıklığını yansıtıyor. Fransa ve İngiltere her ikisi de Şubat'taki İran'a yönelik ilk saldırıları desteklemişti; ancak Hürmüz ablukasının küresel tedarik zincirlerine verdiği ekonomik hasar konusunda giderek daha yüksek sesle konuşmaya başladılar. Reuters'ın 17 Nisan 2026 haberine göre, 18 Nisan zirvesi öncesinde dolaşıma giren bir Avrupa Komisyonu değerlendirmesi, Hürmüz deniz taşımacılığındaki kesintinin Avrupa'ya ithal edilen ham petrolün rafineri maliyetine varil başına 7 ila 9 dolar eklediğini tahmin ediyordu.

Müzakereler cephesinde, ikinci tur ABD-İran görüşmeleri giderek daha olası görünüyor. Trump, 14 Nisan civarında New York Post'a görüşmelerin "önümüzdeki iki gün içinde İslamabad'da gerçekleşebileceğini" söyledi; CNBC ise 14 Nisan'da Beyaz Saray'ın "bir anlaşma umutları konusunda olumlu hissettiğini" aktardı. Pakistan ordu komutanı, bir sonraki turu kolaylaştırmak için Nisan ortasında Tahran'ı ziyaret etti. Time dergisinin 14 Nisan tarihli haberine göre, engel İran'ın belirli bir yurt içi uranyum zenginleştirme kapasitesini korumakta ısrar etmesi olmayı sürdürüyor — Trump yönetiminin kamuoyu önünde kabul etmediği bir kırmızı çizgi.

18 Nisan'daki %11'lik petrol fiyatı düşüşü, eğer sürdürülebilirse anlamlı bir ekonomik rahatlama olarak kayıtlara geçecek. Savaşın başlamasından bu yana jet yakıt fiyatları %95 artmış olup ABD'li tüketiciler yedi haftadır yüksek benzin fiyatlarıyla baş başa. Trump'ın Batı eyaletleri turu, açıkça düşen benzin fiyatlarını siyasi bir kazanım olarak öne çıkarmak üzerine inşa edildi; eğer sürdürülürse %11'lik ham petrol düşüşü, Mayıs Savaş Yetkileri Yasası son tarihine giderken bu anlatıyı hızlandıracak.

Daha temkinli bir okuma ise şunu söylüyor: İran'ın ilanı ile ABD ablukası artık paralel olarak işliyor; her iki taraf da diğerinin tanımadığı bir tutum sergiliyor. Sürdürülebilir bir çözüm, ya resmi bir barış anlaşmasını ya da ablukada müzakere yoluyla bir gerilemeyi gerektiriyor. Bunlardan biri gerçekleşene kadar Hürmüz Boğazı, gezegen üzerindeki ekonomik açıdan en belirleyici 34 kilometrelik su yolu olmayı sürdürecek.